درمان افتادگی رحم با چه روش‌هایی ممکن است؟

درمان افتادگی رحم، بررسی انواع روش های درمان افتادگی رحم در زنان؛ درمان افتادگی رحم، از طریق روش‌های مختلفی انجام می‌گیرد، که با توجه به‌ شدت بیماری و شرایط بدنی افراد متفاوت است‌. در صورتی‌که به‌ موقع افتادگی رحم درمان نشود می‌تواند خطرات و عوارض جبران‌ ناپذیری برای افراد در پی داشته باشد.

افتادگی رحم یکی از مشکلات شایع در بین بانوان است که در طی زایمان طبیعی، یائسگی و افزایش سن می‌تواند ایجاد شود. افتادگی رحم را می‌توان به دو صورت جراحی و بدون جراحی با تشخیص پزشک درمان کرد. انتخاب پزشک متخصص بسیار حائز اهمیت است. زیرا پزشک با بررسی‌های دقیق، نوع روش درمانی را مشخص می‌کند. از این‌رو باید پزشکی انتخاب شود که مهارت بالایی در درمان افتادگی رحم داشته باشد. در ادامه بیشتر در رابطه با این موضوع صحبت خواهیم کرد.

همچنین اگر نیاز به دریافت مشاوره رایگان و یا ویزیت و دریافت نوبت دارید می‌توانید با دکتر شیرین شمس به عنوان متخصص زنان، زایمان و زیبایی از طریق شماره تلفن 09198400065 در ارتباط باشید.

درجات افتادگی رحم (خفیف، متوسط، شدید)

افتادگی رحم بر اساس میزان جابجایی رحم از موقعیت طبیعی خود به سه درجه خفیف، متوسط و شدید تقسیم می‌شود که هرکدام علائم، شدت ناراحتی و مسیر درمان افتادگی رحم متفاوتی دارند. شناخت دقیق این درجات نقش مهمی در انتخاب بهترین روش درمانی ایفا می‌کند و از پیشرفت بیماری جلوگیری می‌نماید.

در افتادگی رحم خفیف، رحم اندکی از جایگاه طبیعی خود پایین‌تر می‌آید و اغلب با علائم خفیفی مانند احساس سنگینی در لگن یا ناراحتی محدود هنگام فعالیت‌های روزمره همراه است. بسیاری از زنان در این مرحله علائم واضحی تجربه نمی‌کنند و تشخیص معمولا در معاینه‌های دوره‌ای انجام می‌شود. در این شرایط، درمان افتادگی رحم بدون جراحی شامل تمرینات کف لگن، اصلاح سبک زندگی و تقویت عضلات حمایتی توصیه می‌شود.

در افتادگی رحم متوسط، پایین آمدن رحم محسوس‌تر بوده و علائمی مانند درد لگنی، احساس فشار در واژن، بی‌اختیاری ادرار یا ناراحتی هنگام رابطه جنسی بروز می‌کند. در این مرحله، استفاده از روش‌های ترکیبی شامل تمرینات تخصصی، درمان دارویی و وسایل حمایتی می‌تواند در درمان افتادگی رحم موثر باشد و از پیشرفت آن جلوگیری کند.

افتادگی رحم شدید زمانی رخ می‌دهد که بخش قابل توجهی از رحم وارد کانال واژن شده یا حتی از دهانه آن خارج شود. این وضعیت معمولا با درد، التهاب، زخم‌های مخاطی و اختلالات عملکردی همراه است و در اغلب موارد نیاز به مداخلات پزشکی پیشرفته یا جراحی دارد. انتخاب روش مناسب برای درمان افتادگی رحم شدید وابسته به سن، شرایط جسمی و شدت علائم بیمار خواهد بود.

انواع روش های درمان افتادگی رحم

اگر شل شدن عضلات رحم به‌ صورت خفیف باشد، امکان دارد که علائم آن زیاد واضح نباشد. ولی در صورتی‌که رحم از حالت طبیعی خارج شده باشد، باعث وارد شدن فشار به قسمت‌های مختلف مثل مثانه و روده می‌شود، که یکسری علائم مثل احساس فشار در لگن، شکم و کمر وجود خواهد داشت. همچنین احساس درد در زمان رابطه جنسی و خارج شدن بافت‌های رحم از واژن و عفونت‌های مثانه از نشانه‌های آن است؛ که شدت این علائم به شرایط افراد وابسته است. اصولاً افتادگی رحم یک مشکل پزشکی به حساب می‌آید، که بیشتر در بانوانی که در سنین یائسگی هستند رخ می‌دهد.  البته در برخی موارد افتادگی رحم در دختران هم دیده می‌شود، که علت و روش درمان آن‌ها متفاوت است.

بیشتر بخوانید: جراحی فیبروم رحم

 علت این عارضه ممکن است به دلایل ضعف عضلات قسمت حاشیه رحم، یا به‌ علت پشتیبانی نکردن اندام‌های لگنی باشد. درمان افتادگی رحم وابسته به شدت مشکل، شرایط بدنی فرد و نوع افتادگی رحم است. اما در حالت کلی درمان افتادگی رحم به دو صورت جراحی و بدون جراحی انجام می‌گیرد. اصولاً پزشک براساس معاینات و آزمایشاتی مثل آزمایشات پاپ اسمیر، آزمایش ادرار، آزمایش خون، معاینه واژن، بیوپسی و سونوگرافی انجام می‌دهد، تا تشخیص دهد که از کدام روش جهت درمان افتادگی رحم استفاده کند.

بیشتر بخوانید: مراقبت های بعد از جراحی برداشت رحم

درمان افتادگی رحم بدون جراحی

اگر میزان افتادگی رحم کم باشد، می‌توان با تغییر در سبک زندگی این نوع افتادگی را درمان کرد. در روش غیر جراحی اکثراً از دارو درمانی استفاده می‌شود‌. از برخی داروهای ترشح هورمونی و یا برخی کرم‌ها به‌ صورت شیاف و حلقه‌ای برای تقویت کردن بافت‌های عضلانی کف لگن استفاده می‌شود. یکسری روش‌های درمانی وجود دارد که بدون نیاز به جراحی می‌توان افتادگی رحم را درمان کرد. این روش‌ها عبارت است از:

•  بلند کردن اجسام سنگین و وارد نکردن فشار به کمر و لگن
•  کاهش وزن
• انجام دادن ورزش‌هایی مثل یوگا و ورزش‌های کگل
• تقویت عضلات رحم و لیفت دهانه رحم با  به‌ کار گذاشتن وسایلات مخصوص
• استفاده از داروهای هورمونی جهت بازسازی بافت واژن
• پرهیز از استفاده دخانیات
•  قرار دادن پساری (دستگاهی از جنس پلاستیک است که در داخل رحم قرار می‌دهند تا باعث شود رحم در موقعیت مناسب قرار بگیرد.)

طی تحقیقات انجام‌ شده استفاده، از استروژن واژینال برای بهبودی در بازسازی بافت واژن توصیه می‌شود. استروژن امکان دارد برای سایر گزینه‌های درمانی مفید باشد؛ اما به‌ تنهایی افتادگی واژن و رحم را درمان نمی‌کند. در صورتی‌که افتادگی رحم سریع تشخیص داده شود، از روش‌های غیر جراحی می‌توان آن را درمان کرد.

بیشتر بخوانید: بارداری خارج از رحم

درمان افتادگی رحم با جراحی

مؤثرترین روشی که از طریق آن می‌توان افتادگی رحم را درمان کرد، جراحی است. در صورتی‌ که افتادگی رحم به قدری باشد که بی اختیار ادرار ایجاد شود، از جراحی برای درمان آن استفاده می‌کنند. متخصص زنان و زایمان بیرون‌ زدگی و افتادگی رحم را جراحی کرده و آن را به قسمت اصلی خود برمی‌گرداند. جراحی افتادگی رحم به چندین صودت انجام می‌گیرد که مهم‌ترین آن‌ها روش هیسترکتومی و تعلیق است.

روش هیسترکتومی

هیسترکتومی یک روش تهاجمی است. امکان دارد که میزان افتادگی رحم، زیاد باشد که جهت درمان آن برداشت رحم یا هیسترکتومی الزامی است. در چنین روشی که پزشک متخصص یک برش در شکم و واژن ایجاد می‌کند و رحم را از آن خارج کند. باید توجه کرد که هیسترکتومی یک عمل بزرگ و پیچیده است. بعد از انجام این عمل بانوان دیگر پریود نمی‌شوند و دیگر باردار نخواهند شد. از این‌رو از این روش در شرایطی که وضعیت وخیم است استفاده می‌شود.

نکته: باید توجه داشت در صورتی‌که قصد داشت مجدداً باردار شد، باید حتماً این نکته را به متخصص زنان اطلاع داد. زیرا در چنین مواقعی از روش‌های جراحی برای درمان بیرون‌ زدگی رحم استفاده نمی‌شود.

بیشتر بخوایند: سرطان دهانه رحم

روش های تشخیص دقیق افتادگی رحم

تشخیص دقیق افتادگی رحم پایه اصلی انتخاب مسیر صحیح درمان افتادگی رحم محسوب می‌شود و نیازمند بررسی‌های بالینی تخصصی و ارزیابی جامع وضعیت لگن است. نخستین گام در تشخیص، گرفتن شرح حال کامل از بیمار و بررسی علائمی مانند احساس سنگینی لگنی، درد مزمن پایین شکم، اختلالات ادراری یا مشکلات دفعی است که می‌توانند نشانه‌های اولیه افتادگی رحم باشند.

معاینه فیزیکی واژینال توسط پزشک متخصص، مهم‌ترین روش تشخیص محسوب می‌شود. در این معاینه، میزان جابجایی رحم، وضعیت دیواره‌های واژن و قدرت عضلات کف لگن ارزیابی می‌شود. این بررسی امکان تعیین درجات افتادگی رحم و انتخاب مناسب‌ترین روش درمان افتادگی رحم بدون جراحی یا درمان‌های مداخله‌ای را فراهم می‌کند. انجام معاینه در حالت ایستاده و خوابیده، دقت تشخیص را افزایش می‌دهد.

در برخی موارد، برای بررسی دقیق‌تر ساختارهای لگنی از روش‌های تصویربرداری مانند سونوگرافی ترانس واژینال یا ام آر آی لگن استفاده می‌شود. این روش‌ها به شناسایی افتادگی‌های همراه مانند مثانه یا رکتوم کمک کرده و در تعیین برنامه دقیق درمان افتادگی رحم نقش مهمی دارند. همچنین تست‌های عملکردی کف لگن می‌توانند میزان ضعف عضلانی را مشخص کنند و به طراحی تمرینات درمانی هدفمند کمک نمایند.

نتیجه گیری

درمان افتادگی رحم از طریق روش مختلفی انجام می‌گیرد. انتخاب روش درمان به تشخیص پزشک و شدت افتادگی رحم وابسته است. در صورت درمان نکردن به‌ موقع بیرون‌ زدگی رحم، فعالیت روزمره افراد مختل خواهد شد. باید به این نکته توجه که در صورت داشتن هرگونه سوال یا نگرانی در مورد افتادگی رحم و بیرون‌ زدگی رحم بهتر است که با پزشک متخصص زنان و زایمان مشورت کرد تا پزشک یک برنامه درمانی مناسب با توجه به وضعیت افراد ارائه دهد.

توصیه می‌شود برای جلوگیری از افتادگی رحم حتماً چکاپ‌های سالانه انجام شود تا در صورت بروز این عارضه سریعاً آن را درمان کرد. لازم به ذکر است که شما همواره می‌توانید در ساعات اداری مطب از طریق شماره تلفن 09198400065 در ارتباط باشید و مشاوره رایگان نیز دریافت کنید.

سوالات متداول درمان افتادگی رحم