دکتر شیرین شمس / بیماری های زنان / کیست تخمدان و هر آنچه درباره آن باید بدانید
مدت زمان مطالعه ۱۲ دقیقه

کیست تخمدان و هر آنچه درباره آن باید بدانید

کیست تخمدان در خانم ها، ممکن است به دلایل مختلفی بروز کند. به علاوه این بیماری به دسته ها و انواع مختلفی تقسیم می شود که کسب اطلاعات کافی در خصوص هر یک از آن ها لازم و ضروری است. بیمارانی که به این بیماری مبتلا می شوند، باید روش های درمانی موثر را در نظر گرفته و به آن ها توجه کنند.

کیست تخمدان

کیست تخمدان چیست؟

در میان انواع بیماری های زنانه ای که بیشتر خانم ها به دلایل مختلف به آن دچار می شوند، می توان به بیماری کیست تخمدان اشاره کرد. این بیماری می تواند برای بدن خانم ها مشکلات زیادی را به همراه داشته باشد. از این رو بهتر است در مورد آن اطلاعات زیادی داشته باشید که در صورت بروز چنین مشکلی قادر به درمان آن باشید. 

کیست تخمدان را می توانیم نوعی توده به شمار آوریم که معمولا از مایعاتی که در داخل تخمدان هستند به وجود می آیند. خانم ها در بدن خود، در هر دو سمت رحم دارای دو تخمدان هستند که هر کدام از آن ها به اندازه بادام بوده و به همان شکل نیز است. تخمک ها درون این تخمدان ها رشد کرده و منجر به بلوغ جنسی در دختران می شود. 

پس از آن، دختران توانایی بارور شدن و فرزندآوری را به دست می آورند. زمانی که خانم ها به عادات ماهیانه می رسند، این تخمک ها در بدن آن ها آزاد می شود. بدون تردید می توانیم بگوییم که همه خانم ها و دختران جوان در دوران زندگی خود، یک بار بیماری کیست تخمدان را تجربه کرده اند. حتی باید بگوییم این کیست ها به هیچ عنوان بازه سنی خاصی نداشته و ممکن است خانم ها در هر دوره ای با آن مواجه شوند.

حتی برخی از دختران جوان و خانم هایی که یائسه شده اند نیز ممکن است در زمان خاصی به این مشکل دچار شوند.

انواع کیست تخمدان

انواع کیست تخمدان

کیست های تخمدان که در بدن خانم ها به وجود می آید را می توانیم به انواع مختلفی دسته بندی کنیم. از جمله:

  • کیست ساده یا فولیکولی
  • کیست بدخیم تخمدان
  • کیست اندومتریوئید یا شکلاتی
  • کیست درموئید
  • کیست عملکردی یا فانکشنال
  • کیست تخمدان نئوپلاستیک خوش خیم
  • و … 

کیست ساده یا فولیکولی

این نوع کیست ها را باید متداول ترین نوع کیست های تخمدان در خانم ها به شمار آوریم، در اصل کیست های فولیکولی از نوع کیست های ساخت و ساز بوده و به راحتی در زمان کوتاهی همچون دو ماه، از بین می روند. این کیست ها را می توانیم کیست های خوش خیم به شمار آوریم که هیچ گونه علامتی نیز ندارند. از این رو تنها زمانی که خانم ها اقدام به سونوگرافی می نمایند، می توانند به صورت اتفاقی با حضور این کیست های تخمدان روبه رو شوند. 

کیست بدخیم تخمدان

این نوع کیست ها سرطانی بوده و متاسفانه علائم خود را دیر نشان می دهند. از سوی دیگر نیز پس از تشخیص ممکن است به داروها و درمان های جراحی نیز به خوبی پاسخ مناسب ندهند. 

کیست شکلاتی یا اندومتریوئید

هنوز هیچ کس نمی داند که چرا در بدن خانم ها، کیست های شکلاتی تشکیل می شود. اما در برخی موارد ممکن است این کیست ها به دلیل ژنتیک و وراثت در بدن به وجود آیند. درمان کیست های شکلاتی بسته به وضعیت هر فرد متغیر است. اما هنوز درمان قطعی برای آن وجود ندارد. 

بیشتر بدانیم
انواع توزیع چاقی

دیگر نمونه های کیست تخمدان نیز، از ویژگی های خاص خود برخوردار هستند که باید به صورت تخصصی به آن ها پرداخته شود.

اندازه کیست تخمدان

به طور کلی ممکن است در بدن خانم ها اندازه های مختلفی از کیست تخمدان دیده شود. اما در بیشتر مواقع، فولیکول های مولد تخمک، زمانی که اقدام به تخمک گذاری می کنند، اندازه ای معادل 2.5 میلی متر می یابند. از این رو می توانیم به این نکته اشاره کنیم که اندازه کیست های ساده زمانی که مایع درون آن تجمع می یابد، قادر است به بیش از 3 میلی متر نیز برسد. 

پس بهتر است به این نکته اشاره کنیم که نباید فولیکول های طبیعی را در زمان تخمک گذاری با کیست های تخمدان اشتباه بگیریم. 

علل ایجاد کیست تخمدان 

دلایل زیادی می تواند منجر به بروز کیست در ناحیه تخمدان ها شود. اما به طور کلی زمانی که فولیکول های تخمک گذاری در بدن دچار پارگی نمی شوند و تخمکی در بدن آزاد نمی شود، ممکن است مایعات بیشتری درون این فولیکول ها تجمع کند. از این رو پس از مدت زمانی این فولیکول ها تبدیل به کیست تخمدان خواهند شد.

از سوی دیگر ممکن است فولیکول ها در رحم تخمک را آزاد کنند، اما به جای آن که کیسه این فولیکول ها حل شود، مجددا بسته شده و با دیگر مایعات و خون پر می گردد. در چنین حالتی کیست های جسم زرد به وجود می آیند که از جمله شایع ترین کیست های تخمدان هستند. پس در اصل علل بروز کیست های تخمدان می تواند در بدن هر فردی متفاوت باشد. 

علل ایجاد کیست تخمدان در دختران مجرد

طبق تحقیقاتی که پزشکان بر روی این بیماری انجام داده اند، دریافته اند که هنوز علت اصلی ایجاد کیست های تخمدان در دختران مجرد مشخص نشده است. اما از جمله موارد مهمی که می تواند منجر به ایجاد کیست در ناحیه تخمدان دختران مجرد شود، عبارتند از:

  • چاقی و اضافه وزن
  • اختلالات هورمونی
  • اختلالات عملکردی تخمدان ها
  • ژنتیک
  • کم کاری یا پرکاری تیروئید
  • عدم تخمک گذاری
  • و …

کیست تخمدان چه علائمی دارد؟

کیست تخمدانی که در خانم ها به وجود می آید، علائمی دارد که به راحتی شناسایی می شود. از جمله متداول ترین علائمی که می توانیم برای این بیماری بیان کنیم، عبارتند از:

  • احساس درد در ناحیه لگن
  • احساس درد در بخش های مختلف بدن 
  • حالت تهوع و استفراغ داشتن
  • نفخ شکم 
  • بروز تب 
  • تغییر در دفع ادرار 
  • افزایش وزن به صورت ناگهانی 
  • خونریزی بدون علت 
  • عدم بارداری 
  • درد در زمان رابطه جنسی 

علائم کیست تخمدان در دختران مجرد 

دختران مجرد نیز همچون زنان و خانم هایی که دوران یائسگی را پشت سر گذاشته اند، ممکن است درگیر مشکل کیست تخمدان شوند. بدون شک علائمی که خانم ها و دختران در بروز این بیماری مشاهده می کنند، یکسان است. اما علاوه بر آن ممکن است دختران با حساسیت در ناحیه سینه، حرکات دردناک روده، سرگیجه و ضعف و دیگر علائم را نیز در بدن خود مشاهده کنند.

چه زنانی بیشتر در معرض ابتلا به کیست تخمدان هستند؟ 

همانطور که گفتیم کیست تخمدان ممکن است در هر سنی در بدن خانم ها به وجود آید. از این رو نمی توانیم بیان کنیم که این بیماری محدوده سنی خاصی دارد. اما آماری که در این خصوص منتشر شده است، نشان می دهد بیشتر افرادی که به کیست تخمدان مبتلا می شوند در محدوده سنی 15 تا 49 سال هستند. 

در دختران، اغلب کیست های تخمدان خوش خیم بوده و از این رو درمان آن نیز آسان تر خواهد بود. اما پس از دوران یائسگی ابتلا به این بیماری می تواند خطرات بیشتری را با خود به همراه داشته باشد. 

بیشتر بدانیم
اختلالات ارگاسم و بهترین روش های درمان

کیست تخمدان چگونه تشخیص داده می شود؟

سونوگراقی کیست تخمدان

افرادی که برخی از علائم بروز کیست تخمدان را در بدن خود مشاهده می کنند، می توانند به روش های مختلفی بروز این بیماری را در بدن خود تشخیص دهند. یکی از مهم ترین روش ها برای تشخیص این بیماری، بررسی علائم بالینی آن است. زمانی که فردی درگیر مشکل کیست تخمدان می شود، سطح سرمی هورمون های تستوسترون، پرولاکتین، انسولین و LH در بدن او افزایش می یابد. 

از این رو زمانی که متخصص زنان و زایمان، اقدام به معاینه ناحیه لگن بیمار می کند، می تواند به راحتی این بیماری را در بدن فرد تشخیص دهد. علاوه بر آن، پزشک برای تشخیص صحیح تر بیماری و این که کیست در بدن او جامد، مایع یا ترکیبی از این دو است، اقدام به انجام آزمایش و تست می نماید. تا بتواند در نهایت این بیماری را در بدن فرد تشخیص دهد. 

تشخیص کیست تخمدان در دختران چگونه انجام می شود؟

دختران و زنانی که به بیماری کیست تخمدان مبتلا شده اند، اصولا با انجام برخی آزمایشات می توانند از ابتلا به این بیماری مطمئن شوند. از جمله آزمایشات تشخیصی برای این بیماری، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • سونوگرافی لگنی
  • لاپاراسکوپی
  • آزمایش خون 125 CA
  • ام آر آی
  • سی تی اسکن

آیا کیست تخمدان عوارض دارد؟

بدون تردید افرادی که به بیماری هایی همچون کیست تخمدان مبتلا می شوند، در بدن خود با عوارض خاصی مواجه می گردند. اما باید به این نکته اشاره کنیم که همه کیست های تخمدان خطرناک نیستند. بسته به نوع کیستی که در بدن به وجود می آید، عوارض و خطرات آن مشخص می شود. ممکن است برخی از کیست های تخمدان، هیچ گونه عوارض و خطری با خود به همراه نداشته باشند. 

اما درصد کمی از این کیست ها وجود دارند که بدخیم هستند و سرطانی بودن آن ها خطرناک است. از جمله شایع ترین عوارض این بیماری، باید به نازایی در زنان و دختران اشاره کنیم. علاوه بر این نیز ممکن است برخی با پارگی کیست و پیچ خوردگی تخمدان در بدن مواجه شوند که البته این موارد جزو عوارض احتمالی به شمار می روند.

روش های درمان کیست تخمدان 

روش های درمانی موثر زیادی برای از بین بردن کیست تخمدان در خانم ها وجود دارد. برخی از این روش های درمانی را در ادامه شرح می دهیم.

انجام هرگونه ورزش های کششی، از جمله یوگا، می تواند به بیمار در کاهش درد کیست تخمدان کمک کرده و به درمان آن بینجامد. این نوع ورزش ها، منجر می شوند که عضلات بیمار تقویت شده و درد در بدن ایشان کاهش یابد. از سوی دیگر منجر می شوند تا از بروز کیست در بدن در آینده نیز جلوگیری شود.

درمان های دارویی با استفاده از قرص های ضد بارداری، یکی از متداول ترین روش های درمان کیست تخمدان در دختران و خانم ها است. البته برای استفاده از این داروها، باید به یک متخصص مراجعه نمایید. پزشک متخصص با بررسی شرایط شما، اقدام به تجویز داروی مناسب با کیست تخمدان می کند.

 از جمله دیگر روش های درمان کیست تخمدان در خانم ها، باید به لاپاراسکوپی اشاره کنیم. در این روش اگر کیست کوچک باشد، در نتیجه تصویربرداری این مسئله مشخص می شود. از این رو پزشک می تواند با یک عمل جراحی مناسب، کیست را از بدن بیمار خارج کند. 

در صورتی که تنها راه درمانT جراحی باشد این روش بسیار مناسب است. تقریبا تمام مواردی که برای درمان نیاز به جراحی دارند را می توان با لاپاراسکوپی انجام داد. در این روش ابتدا چند برش کوچک در شکم ایجاد می شود. سپس ابزاری به نام لاپاراسکوپ که مجهز به یک دوربین است، وارد شکم می شود و کیست را خارج می کند. از جمله نقاط قوت این روش می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • امکان چسبندگی کمتری وجود دارد.
  • امکان باروری فرد بعد از گذشت تقریبا یک سال با تایید پزشک وجود دارد.
  • به دلیل برش های کوچک، فرد بعد از عمل درد کمتری خواهد داشت.
  • دوره نقاهت کوتاه
  • امکان حفظ تخمدان وجود دارد.
  • بدون اینکه تخمدان آسیبی ببیند، می توان کیست را از آن خارج کرد.
  • روشی کم تهاجم است.
بیشتر بدانیم
چگونه از سلامت پرده بکارت خود مطمئن شویم

درمان کیست تخمدان در دختران مجرد 

دختران جوانی که به دلایل مختلفی ممکن است به بیماری کیست دچار شوند، لازم است از روش های درمانی موثری استفاده کنند. از جمله این روش ها باید به موارد زیر اشاره کنیم:

  • تغییر برنامه و سبک زندگی
  • استفاده از برنامه غذایی سالم
  • ریلکس کردن
  • گرم نگه داشتن بدن 
  • ماساژ درمانی

چرا باید کیست تخمدان را درمان کرد؟

بی تردید هر بیماری که در بدن به وجود می آید، نیاز به درمان دارد. پس افرادی که به بیماری کیست تخمدان مبتلا می شوند نیز، باید حتما روش های درمانی مناسبی را در نظر بگیرند. این بیماری در صورتی که تشخیص داده نشود و در پی آن کیست در بدن بزرگ شود، می تواند نیاز به عمل جراحی داشته باشد. از سوی دیگر نیز ممکن است برخی از این کیست های تخمدان سرطانی باشند که می توانند برای بیمار آسیب های جبران ناپذیری به همراه داشته باشند. 

در نهایت بیمارانی که به کیست تخمدان مبتلا می شوند، باید حتما به دنبال درمان این بیماری رفته و به پزشک متخصص در این زمینه مراجعه کنند. 

کیست تخمدان و بارداری

بسیاری از بیماران با این سوال مواجه می شوند، که آیا کیست تخمدان با بارداری ارتباط دارد؟ باید بگوییم بله. اصولا خانم هایی که به این بیماری مبتلا می شوند، اگر نسبت به درمان آن اقدام نکنند، ممکن است به نازایی مبتلا شوند. البته این مسئله، به نوع کیستی که در بدن وجود دارد وابسته است. 

مثلا افرادی که به کیست ساده و درموئید مبتلا می شوند، می توانند باردار شوند. اما کیست های تخمدانی که در بدن بزرگ هستند، ممکن است به بیمار اجازه بارداری ندهند. پس مسئله عدم بارداری با کیست مطلق نبوده و ممکن است برخی از افراد قادر باشند با وجود کیست در بدن، بارداری را تجربه کنند. 

آیا می توان از ابتلا به کیست تخمدان پیشگیری کرد؟ 

به طور کلی باید بیان کنیم که نمی توان از ابتلا به کیست تخمدان جلوگیری نمود. اما برای آن که بتوان در سریع ترین زمان ممکن، ابتلا به این بیماری را تشخیص داد، لازم است از آزمایش های روتین استفاده کرد. این کار منجر می شود تا بیمار به راحتی و در زمان کوتاهی کیست تخمدان را در بدن خود تشخیص دهد. پس در صورتی که کیست تخمدان خوش خیم باشد و سرطانی نباشد، می توان آن را به راحتی درمان کرد.

سوالات متداول

آیا کیست تخمدان می تواند موجب نازایی شود؟

در صورتی که برای درمان این بیماری به موقع اقدام نشود، ممکن است تا حدی پیشرفت کند که موجب نازایی در خانم ها شود.

کیست تخمدان در دختران مجرد با چه علائمی بروز می کند؟

همه علائمی که سایرین دارند برای دختران هم وجود دارد اما آن ها نشانه های دیگری از جمله حساسیت در ناحیه سینه، حرکات دردناک روده، سرگیجه و ضعف را نیز تجربه می کنند.

کیست تخمدان بیشتر در چه بازه سنی رخ می دهد؟

محدودیت سنی برای این عارضه وجود ندارد اما معمولا 15 تا 49 سال، بازه سنی بیشترین مبتلایان به کیست تخمدان است.

کلام پایانی

با توجه به مطالب فوق می توان گفت، هر چه سریع تر بتوان کیست تخمدان را تشخیص داد، درمان آن نیز با سهولت بیشتری انجام می شود و می توان به راحتی مانع از پیشروی کیست شد. بنابراین آزمایش ها و مراجعات دوره ای نزد پزشک متخصص را فراموش نکنید.

برچسب ها:

دکتر شیرین شمس

دكتر شيرين شمس جراح و متخصص زنان، زایمان و نازایی، بیش از 12 سال در حوزه تخصصی پزشکی زنان سابقه دارند و در این مدت تجربه های بسیار ارزشمندی را در حوزه جراحی های زیبایی زنان و لیزر درمانی کسب نموده اند. دکتر شمس موفق به دریافت دکتری عمومی در سال 1374 شده اند و مدت 5 سال دوره پزشکی عمومی خود را در حوزه پوست و لیزر به فعالیت مشغول شدند. ایشان با مدرک تخصص زنان و زایمان فارغ التحصیل شدند و مدت 7 سال در شهر خوزستان به ارائه خدمات درمانی پرداختند. دکتر شمس در حال حاضر با دارا بودن 12 سال سابقه کار، هم اکنون در محدوده ونک شهر تهران و مراکز مختلف درمانی تهران به ارائه انواع خدمات درمانی و به صورت کاملا تخصصی در زمینه زیبایی زنان می پردازند.
مقالات مرتبط
اختلالات ارگاسم و بهترین روش های درمان

اختلالات ارگاسم و بهترین روش های درمان

اختلال ارگاسم در خانم ها به صورت ایجاد اشکال یا عدم توانایی آن ها برای رسیدن به ارگاسم حین مقاربت است که می تواند به دنبال استرس یا مشکلات زناشویی باشد. در آقایان این اختلالات به صورت تاخیر نعوذ و...

هر چه باید در مورد جراحی فیبروم رحم بدانید

هر چه باید در مورد جراحی فیبروم رحم بدانید

فیبروم رحم عبارت است از رشد غیر طبیعی و بیش از اندازه بافت های رحم در بانوان در بازه های سنی 25 تا 40 سالگی، که امکان باروری وجود دارد.  فیبروم رحم در واقع، غده های غیر سرطانی هستند که بافت های...

دانستنی های لازم دوران یائسگی

دانستنی های لازم دوران یائسگی

این مرحله از سن آدمی که دارای معنای خاصی در علم طب است، در میان عام به دوره یائسگی موسوم است که در آن مرحله زنان از دوره قاعدگی فارغ گشته و تمام حالات دوران نوجوانی از آنها رخت برمی بندد. این مرحله...

پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

5 دیدگاه ها
  1. سلام خسته نباشید ببخشید میشه در مورد نحوه مصرف سیپتروکامپاند بهم بگید ؟ ده روز پیش اول پریودم بوده از کی باید بخورم ؟

    پاسخ
    • از روز 5 پریود

      پاسخ
  2. سلام خدمت خانم دکتر محترم. بنده دختر مجرد 26 ساله هستم که از سال 92 تا الان دچار کیست تخمدان شده ام و طبق نظر پزشکم الان اندومتریوز است. ایشان به من گفتند که برای درمان نباید عادت ماهانه بشوی، چون رشد می کنند و اگر عمل جراحی کنیم دوباره جای آن در می اید. می خواستم ببینم که به جز این راه درمان دیگری ندارد

    پاسخ
  3. سلام من ۱۸ سالمه و مجردم یک ماهو چن هفتس پریود نشدم میتونه کیست باشه؟؟ درد زیر شکم هم دارم
    باید برم سونو؟؟

    پاسخ
    • سلام. شما حتما باید به پزشک مراجعه کنید. ممکنه تخمدان پلی کیستیک داشته باشید. در این شرایطه که معمولا فواصل قاعدگی طولانی میشه و کیست های ریزی به صورت فولیکول دورتادور تخمدان رو میگیرن و بصورت pco درمیاد. یا هم ممکنه اختلال هورمونی داشته باشید مثل یسری اختلال تیروئید (پرکاری و کم کاری تیروئید)، داشتن هورمون های مردانه و … که در هر صورت باید به پزشک مراجعه کنین و آزمایشات هورمونی و سونوگرافی انجام بدید.

      پاسخ
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *